मुगुमा सुत्केरीको बेहाल
कसैलाई रगत छैन, कसैलाई उपचार
काठमाडौ,
श्रावण २३ -
रुगा-४ की १९ वर्षीया पिन्की लावड सोमबार जिल्ला अस्पतालको बेडमा
छटपटाइरहेकी थिइन् । सुत्केरी भए पनि रगत नथामिँदा पीडा बढेको थियो ।
छोरीको अवस्था देखेर आमा देउकला स्वास्थ्यकर्मीलाई भन्दै थिइन्, ए प्रभु !
छोरी बचाइदेऊ ।'
छोरी जन्मिए पनि रगत नरोकिँदा ज्यान बचाउन कठिन भएको निमित्त जिल्ला
स्वास्थ्य अधिकृत पर्शुराम नेपालीले बताए । पिन्कीका पति दोस्रो बिहे गरेर
भारत गएका छन् । त्यसैले बेसहारा उनी बूढी आमाको सहारामा छिन् । तर आमालाई
पनि धौ छ । 'एक चक्की औषधि किन्ने पैसा छैन, छोरीलाई कसरी बचाउने ?,'
देउकलाले दुःख सुनाइन् । प्रजिअ बलभद्र गिरीले सरकारी अस्पतालमा चिकित्सक
नभएकाले थप उपचारका लागि निजीको रारा अस्पताल प्रालिमा लगेर उपचार गराउन
भनेको निमित्त प्रमुख नेपालीले बताए । निजीमा पनि एकजना मात्र चिकित्सक
हुँदा चापाचाप छ ।
सुत्केरीका लागि रगत जुटाइँदै छ । त्यसका लागि सबैलाई आग्रह गरिएको छ ।
रेडक्रसमा प्लास्टिक थैलो सकिँदा झन् समस्या उत्पन्न भएको छ । रगतका लागि
सहयोग गर्न दुर्गा भञ्जन गुल्म राराका सेनानी राजेन्द्र पन्तको नेतृत्वमा
नेपाली सेना जिल्ला अस्पतालमा पुगेको छ ।
मुगुमा सुत्केरी महिलाको बेहाल छ । पाँच दिनदेखि रारा अस्पतालमा भर्ना
भएकी लक्षमा बुढाले पोषिलो खाना पाएकी छैनन् । ज्वरो आउने र शरीर काप्ने
भइरहँदा उनको अवस्था बिग्रँदै गएको छ । पाँच महिनाको बच्चा बाहिर निकाले
पनि शारीरिक अवस्था अत्यन्तै कमजोर हँुदा निजी अस्पतालकै बेडमा छटपटिएर उनी
दिन बिताउँदै छिन् ।
यस्तै सेरी गाविसकी २४ वर्षीया सौरा बुढाको पेटमा भएको सात महिनाको बच्चा
एक्सरे गर्दा तेर्सो र मृत देखिएको रारा अस्पतालका चिकित्सक किशोर परियारले
बताए । अपरेसन नगर्दासम्म बच्चा निकाल्न सक्ने अवस्था छैन । जिल्लामा
अपरेसन गर्ने साधन स्रोत र चिकित्सक नहुँदा अवस्था नाजुक छ ।
तत्काल सुर्खेत अथवा नेपालगन्ज लैजान हवाई सेवा र सडक मार्गको सुविधा नहुँदा सुत्केरीहरूको बेहाल छ ।
जिल्लाको १५ शय्या अस्पतालमा भरपर्दा स्वास्थ्य उपकरण र चिकित्सक अभावले
बाँचौंला भनेर सुत्केरी हुन आएकी महिला उल्टै बेहोस हुनुपरेको छ । गत फागुन
१३ गते माग्रीकी पाल्जु लामा र रोवाकी उषा रोकाया सुत्केरी हुन नसकी पाँच
दिनसम्म अस्पतालको बेडमा छटपटाइन् । उषाको पाठेघर च्यातेर बच्चा बाहिर
निकालियो भने लामालाई हेलिकप्टरमा नेपालगन्ज लगियो ।
उपचार अभावमा गर्भवती महिला पीडा सहन बाध्य छन् । बर्सेनि ५ प्रतिशत
महिलाको सुत्केरी हुन नसकी अकालमा ज्यान जाने गरेको पाइएको छ । 'सुत्केरी
हुने बेला मेरो एक सातासम्म साल बाहिर निस्किएन, धन्न बाँचें,' रोवा लुम्स
गाउँकी ४५ वषर्ीया बालीकन्या ऐडीले भनिन्, 'दिनभर खेतबारीमा काम गरेर साँझ
बच्चा जन्माउनुपर्ने अवस्था छ ।'
महिलालाई सुत्केरी ब्यथा लागेपछि सहयोगका लागि तम्सिने जिमा गाविसकी
स्वास्थ्य स्वंयसेविका उजेली बुढाको ३ वर्षअघि सुत्केरी ब्यथाले बाटोमै
छटपटिएर अकालमा ज्यान गएको थियो । चेतनाको कमीले गर्भ परीक्षण नगर्ने र
समयमा पोषिलो तथा ताजा खान नपाउने जस्ता कारणले मुगुका गर्भवती महिलाको
ज्यान जोखिममा रहेको स्वास्थ्यकर्मीको भनाइ छ ।
मुगुको चिमाढुग्री, नार्थपु, ढुंगेधारा, कोटडाँडा, श्रीनगरलगायत ६ वटा
स्थानमा सुत्केरीका लागि बर्थिङ सेन्टर स्थापना गरे पनि जनशक्ति र साधन
स्रोतको अभावले गर्दा उपयोगविहीन छन् ।
मुगुको ठिनी अस्पतालको शय्यामा लगातार 'बिल्डिङ' ले बेहोस भएकी रुगाकी पिन्की लावड । तस्बिर: राजबहादुर/कान्तिपुर
प्रकाशित मिति: २०७० श्रावण २३
No comments:
Post a Comment