फेरि एक पटक कोशिस गरौं !

See more at: http://media36.blogspot.com/
-भिडियो हेर्नुस्:http://www.youtube.com/watch?v=xmpNPgUvoxY
:http://www.youtube.com/watch?v=SsBsuj2TEog

 100,000 + Likes
 Buddha was born in NEPAL : हामी सँग प्रमाण छ ।
 I lop u kali
 Nepali music VDO
 मेरोनेपाल Mero Nepal


काठमाडौ, आश्विन १२ - प्रदीप गिरि भन्दै थिए- 'महाभारतको युद्ध सुरु हुनुअघि श्रीकृष्ण शान्तिदुतका रुपमा अन्तिम प्रयत्न गर्न कौरव दरबार पुगे । पाण्डवलाइ पाँच गाउ दिएर युद्ध रोकिने प्रस्ताव राखे । आत्मविनाशको बाटोमा हिंडेको दुर्योधनले पाण्डवलाई एक धुर जमिन पनि नदिने बताएपछि युद्ध सुनिश्चित भयो । नेपाली राजनीतिमा कसैलाई कौरव वा पाण्डव तुल्याउने कोशिस गरेको नठानियोस् । यहाँ न कोही पूरा कौरव छन नत पाण्डव । भन्न खोजेको यत्ति हो, एक अन्तिम प्रयत्न गरौ- ताकि क्षितिजमा देखिएको भिडन्त रोकियोस् । शान्तिदुत बन्ने मुख्य जिम्मेवारी प्रचण्ड र नेपाली कांग्रेसको हो । यसका लागी बैध गठबन्धन सित अन्तिम एक प्रयास गर्नुपर्छ । त्यो गर्दागर्दै पनि वैध चुनावमा आएनन् भने अर्कै कुरा हो । त्यसपछि, महाभारतको युद्ध दोष श्रीकृष्णलाई नलागे झैं प्रचण्ड वा निर्वाचनमा जान चाहने हामी सबैलाई लाग्ने छैन ।' प्रदीपजीको भनाइको सेरोफेरोमा रहेर म बुँदागत रुपमा कुरा राख्न चाहन्छुः
१. मंसिर ४ मै निर्वाचन गराउने र त्यो हुन नदिने बीच रडाकोका बिभाजन रेखा प्रस्ट देखिएका छन् । तर आजको दिनसम्म पनि म कुनै ठुलै खाले भिडन्तको संम्भावना देख्दिन । 'रडाको' नजिक आएको अवस्था चाहि अवश्यमेव हो । तर ठूलो आन्दोलनका निम्ति समाजको बस्तुगत स्थिति अनुकुल छैन । हुन त, हाम्रो समाजमा एक हदसम्मको लफडा मच्चाउन रिपोर्टस क्लबको माइक वा दुई चार दिनको नेपाल बन्द भए पुग्छ ।
तर बन्द, तोडफोड र दबाब पछि के गर्ने ? भन्ने प्रशनको स्पष्ट जवाफ बैध गठबन्धन सित पनि छैन । अहिले परिस्थिति ठूलो आन्दोलनका निम्ति अनुकुल छैन, जसरी माओबादी बिद्रोहको दौरानमा उहिले थियो । पत्रकार सुधीर शर्माले 'प्रयोगशाला' मा लेखेका छन्- निश्चय पनि त्यो बिद्रोह दिल्ली वा दरबारमा जन्मेको थिएन, हाम्रै पहाडी कन्ला­कन्दराबाट उब्जेको थियो । तर त्यसको तिव्र फैलावटमा यी दुइ शक्ति केन्द्रको निर्णायक भूमिका रह्यो ।'
कुनै पनि आन्दोलन सुरु गरेर मात्र केही हुदैन । त्यसले 'स्थायित्व र फैलावट' पाएन भने हुर्कनै नपाई मरेको बिरुवा सरह हुन्छ । बिगतमा भएका अनेकन आन्दोलनको असामायिक मृत्यु उदाहरणको रुपमा हाम्रै अगाडी खडा छ । आज नेपालमा न हिजोको दरबार बाँकी छ, न त दिल्लीस्थित नेपाल प्रयोगशालामा बैद्यजीको ड्यास माओवादीलाई नुन चिनी पानी खुवाउने कुनै जांगर नै बाँकी देखिन्छ । बरु नेपाली सेनाकाप्रति दिल्लीमा आकर्षण बढदै गएको प्रतित हुन्छ । सेनापति गौरव शम्शेर राणा फेरि एक पटक भारतको औपचारिक भम्रण गर्दैछन् ।
सीके लालको मननीय बिश्लेषण छ- माओबादी सशत्र बिद्रोहको सबैभन्दा ठूलो लाभ सेनालाई हुन पुग्यो । ४५ हजारबाट यो एक लाखको संख्यामा पुगेको छ । अरबौ रुपैयाले यसको बजेट बढ्यो ।' नारायण वाग्ले पनि भन्छन्- 'दोस्रो जनआन्दोलनमा सेनाले राजालाइ पनि रोकेर देशलाई राजनीतिक समाधनतर्फ लैजान सघायो ।'
सबैलाई थाह छ नेपाली सेना एक 'प्रोफेसनल आर्मी' हो । यो राजनिति गर्दैन तर राजनिति बुझ्छ । दरबारसंग सम्बन्ध बिच्छेद, गणतन्त्र आएपछि घटेको कटुवाल प्रकरण, ततकालिन माओबादीको राष्टपति र कटुवालको उछिच्तो काटने राष्टिय अभियान' आदि लगायत अनेक साना ठुला घटनाले यसको संगठनात्मक शक्ति झन् माझएिर आएको छ । अब यसलाई निर्वाचनका निम्ति समेत परिचालन गरिएको छ । निर्वाचनको निम्ति सेना परिचालिन हुने स्थिति राम्रो होइन । तर यो स्थिति, निर्वाचन बिथोल्छौ भन्ने ३३ दलीय गठन्धनले निम्त्याएको हो । यो निम्तोबाट कुनै अनपेक्षित परिणाम निस्किए, त्यसको जिम्मेवारी पनि निम्ता गर्ने चार दलिय सरकारी जजमान र निम्ताउने परिस्थिति ल्याउने कमरेडहरुले संयुक्त रुपमा नै लिनुपर्छ ।
२. प्रदीप गिरिले हालै मात्र बैधजीलाइ भेटेका रहेछन् । बैधजीका तिन माग रहेछन् । एक, खिलराज रेग्मीको प्रधानन्यायधिस पदबाट राजिनामा । दुई, संविदानका अन्तरवस्तुबारे छलफल । तेस्रो र सबै भन्दा मुख्य माग, निर्वाचन चैतमा सार्ने । गिरिको भन्छन्- यदि यी तीन थान मागको पुर्तिले बिभाजनको रेखा मेटिन्छ भने यिनलाइ पुरा गर्न हिचकिचाउनु पर्दैन । यति गर्दा पनि यदि बैधजी चुनावमा आएनन भने जनताको अगाडी उनी स्वयं नाङनिे छन् । त्यसपछि श्रीकृष्णलाई महाभारत युद्धको दोष नलागे झैं हामीलाई पनि दोष लाग्ने छैन । त्यसैले एउटा अन्तिम कोशिस हुनु जरुरी छ । जसरी गिरिजाबाबुले माओवादीलाइ मूलधार राजनितिमा ल्याउन उदारतापुर्वक कोशिस गर्नुभयो, सफल हुनुभयो, त्यसैगरी नेकपा माओबादीलाई निर्वाचनमा ल्याउने अन्तिम उदार प्रयत्न गर्न जरुरी छ ।'
३. प्रदीप गिरिको तर्कसित असहमत धेरैले तर्क गर्छन्- 'के ग्यारेन्टी छ चुनाव सारे पछि उनीहरु निर्वाचनमा आउँछन् ? त्यस पछि पनि नयाँ माग थप्दैनन भन्ने के ग्यारेन्टी छ ? रणनीति नै राजनिति हो भन्ने माओबादीको बिगत पृष्टभुमीमा, यिनले दिएको बचनको मूल्य कति पो हुन्छ र ? चैतमा फेरि नयाँ शब्दजाल झकिेर बखेडा गरी हाल्छन् । त्यसबेला पनि भिडन्त नै हुने हो, मंसीर ४ मा पनि त्यहि नै हुने हो । चुनाव प्रचारको माहौल बढने बितिकै वातावरण अर्कै हुन्छ । चुनाव मिति सार्नै हुन्न । आज एउटाले चुनाव सार भन्छ भोली अर्कोले भन्ला ? कहिले सम्म चुनाव नगरि बस्ने ? एक न एक दिन सत्यसित सामना गर्ने साहस देखाउनै पर्छ ।'
निलाम्बर आचार्य पनि् भन्छन्- मंसीर ४ मा चुनाव नहुनु भनेको लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई ठुलो धक्का हुनेछ । यसै पनि नेपाली लोकतन्त्रको बैधानिकतामा राष्ट्रिय र अन्तरराष्ट्रिय क्षेत्रबाट प्रशनवाचक चिन्हहरु खडा हुन थालेको अवस्था छ । निर्धारित मितिमै चुनाव हुनुपर्छ । कहिलेसम्म बिना निर्वाचन बस्ने ?'
४. प्रदीप गिरिका काका, डा. तुल्सी गिरि बारम्बर भन्नुहुन्छ- एउटा भिडन्त (सो डाउन) अनिवार्य छ । त्यसैले फैसला गर्ने छ ।' म सजिलै बुझ्न सक्छु, उहाँ किन त्यो चाहनु हुन्छ । उहाँलाइ लाग्छ कि द्वन्द्वले जुन रिक्तता उत्पन्न गर्ने छ, त्यसले पूर्व राजालाइ फाइदा हुनेछ । नेकपा माओबादी भित्रका बिप्लबकारीहरु पनि सपना देखिरहेका छन् द्वन्द्वले जुन रिक्तता उतपन्न गर्ने छ, उनीहरु त्यो 'भ्याकुम'को फाइदा उठाएर सत्ता कब्जा गर्न समर्थ हुनेछन् । यी दुबै थरि अतिबादी ले सोचेको आधी कुरा सहि हो । द्वन्द्वले रिक्तता त उत्पन्न गर्नेछ । तर त्यो रिक्त स्थानमा नत बिपलबको पक्षले बस्ने मौका पाउने छ, न डा. गिरिका चाहना त्यहाँ बिराजमान हुने छन् । त्यसखाले अराजकताबाट उत्पन्न स्थानमा सुरक्षा निकायहरु बिराजमान हुनेछन् । दक्षिण एसियाको यो संवेदनशिल भुभागमा अन्तरराष्टिय समुदायले एक हद भन्दा बढताको अराजता कदापी स्विकार गर्ने छैनन । एउटा थेगो छ, नेपालमा जे पनि संभव छ । सत्य के हो भने, एक हदपछि नेपालमा केहि पनि संभव छैन । किनभने हाम्रो समाज पनि भुमण्डलीकरणका कठोर आर्थिक यथार्थको डोरीले बाधिएको छ । यो संवेदनशिल डोरीसंग धेरै छेडखानी गरिए, आफ्नै घाटीको पासोमा परिणत हुन बेर लाग्दैन ।
५. अब के गर्ने त ? म प्रदीप गिरीसित निकै हदसम्म सहमत छु । एक अन्तिम कोशिस गर्नुपर्छ । खिलराजजीले प्रधानन्यायधिस पद त्याग गर्ने र निर्वाचन मिति पर सार्ने । त्यो गरे बापत बैधजीको गठबन्धनले सारिएको मितिमा हुने चुनावमा निशर्त भाग लिने प्रतिज्ञा राष्ट्र समक्ष सार्वजनिक रुपले गर्ने । यी दुबै काम एकै समय, एकै दिन हुनुपर्छ । यति गर्दा गर्दै पनि कोही चुनावमा आउँदैनन भने त्यसपछि महाभारत युद्धको दोष श्रीकृष्णलाई नलाग्ने स्थिति सृजना हुनेछ ।
मलाइ थाह छ, मैले आज लेखेको कुरा ठूला भनिएका दललाई शायद मन नपर्न पनि सक्छ । यदि त्यसो हो भने उनले आफ्नो कामले मलाई गलत प्रमाणित गरुन् । देशमा निर्वाचनको यति ठुलो लहर ल्याउन सकुन्, यति धेरै आमसभा गरुन्, यस्तो माहौल बनाउन कि निर्वाचन बिथोल्नेहरु आफै आत्मनिरिक्षण गर्न बाध्य होउन । यदि उनीहरु यस्तो गर्ने क्षमता राख्छन् भने 'पनि' ३३ दलीय गठबन्धनसित फेरि एक पटक सहमतिको प्रयास गर्नु बढी गरिमापूर्ण हो । कसैलाई सम्मानपुर्वक बुझाउन सकिन्छ भने उसलाइ दबाइ राख्न पर्छ र ?
गिरिजाबाबुले प्रचण्डलाइ जुन उदारता देखाए आज त्यहि हदको असिमित उदारता कांग्रेस र एनेकपा माओबादीले बैद्यजीको गठबन्धनप्रति देखाउन जरुरी छ । उदारताले लोकतन्त्रलाई गरिमापुर्ण बनाउँछ । त्यति गर्दा पनि भएन भने हामी पनि मानौला भीडन्तको बिकल्प छैन । कहिले काही लोकतन्त्रबादीले एक अधिनायकबादी भन्दा पनि कठोर निर्णय लिनुपर्ने हुन्छ । आज कठोर निर्णय लिइएन भने भावी पुस्ताले आजको भन्दा कयौ गुणा कठोर निर्णय गर्नु पर्ने अवस्था आउन सक्छ । त्यसैले भनेको, फेरि एक पटक कोशिस गरौ ।
vijayko@gmail.com
प्रकाशित मिति: २०७० आश्विन १२