देश भर सर्प दंशको औषधि अभाव विरामी राजधानी आउन थाले -

See more at: https://www.facebook.com/nepalinewss
-भिडियो हेर्नुस्:http://www.youtube.com/watch?v=xmpNPgUvoxY

काठमाडौ, श्रावण ३२ - सर्पंशको उपचारमा दिइने प्रति विषको अभाव हुदा मुलकको विभिन्न भागका रोगीहरु राजधानी आउन थालेका छन । शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुमा विहिवार मधेशको विभिन्न ठाउवाट सर्प दंशले पिडित पाँच जना बिरामी भर्ना भएका छन ।

स्थानीय अस्पतालहरुले त्यहा पुगेका सर्प दंशका विरामीहरुलाई आफू कहा उपलब्ध एक/दुइ भाइल  प्रति विष दिएर औषधि भएको ठाउमा रेफर गर्न थाले पछि बिरामीको अन्तिम रोजाई राजधानी हुन पुगेको छ ।
टेकु अस्पतालका डा.राजेश साहका अनुसार भर्ना रहेका मध्ये एक जना युवतीको स्थिति चिन्ताजनक देखिएको छ । हाल अस्पतालमा रुपन्देहीका दुइ जना, कपिलवस्तु, वुटवल र चितवनका एक/एक जना सर्प टोकाइले पिडित भर्ना रहेका छन । पिडितहरुलाइ गोमन वा करेतले टोकेका आकलन गरिएको छ भने् उनिहरु दुई तिन हस्पिटलमा रेफर हँुदै राजधानी  आएका हुन् ।
एन्टि स्नेक भेनमको खोजीमा सर्पको टोकाइले पिडित रहेकाहरुलाई टाढा टाढा का चार वटा अस्पताल सम्म धाउनु पर्ने स्थिति देखिएको डा.अनुप वास्तोलाले बताए । हाल टेकु अस्पतालमा भर्ना रहेका सर्प दंशले पिडित रुपन्देही का १५ वषिर्य एक युवकलाई सवै भन्दा पहिले बुटवलको अस्पताल लगिए पनि त्यहा एन्टि स्नेक भेनम अभाव भएकोले भरतपुर रेफर गरियो । पुनः भरतपुर पुगे पछि त्यहाका चिकित्सकहरुले औषधि अभाव भन्दै गोरुसिंघे आर्मी क्याम्पमा पठाए पनि त्यहा वाट समेत अन्ततः टेकु अस्पताल पठाइएको जानकारी विरामीको आफन्तले दिए ।
'विषालु सर्पले टोक्दा विरामीको मृत्यु हुनुको मुख्य कारण स्वास प्रस्वास रोकिनु रहेको जनाउदै डा.वास्तोलाले सर्पले टोकेकाहरुलाई स्वास प्रस्वास रोकिनु अघि नै प्रति विष दिएर उपचार प्रकृया थाल्दा परिणाम धेरै राम्रो देखिने बताउछन । उनि यस्ता विरामीलाई उपचारको लागि ५/६ घन्टा टाढा पुग्नु पर्ने स्थिति नभई स्थानीय स्तर मै तुरनत प्रति विष उपलब्ध हुनु पर्ने जनाउछन ।
टेकु अस्पतालमा सर्पले टोकेको विरामीको चाप बढे पछि इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा संग प्रति विष मांग गर्दा मात्र २५ भाइल औषधि पाइएको गुनासो गर्दे एक चिकित्सकले भने-'यदि आज-विहिवार) राती थप दुई तिन रोगी आयो भने कसरी प्रति विषले उपचार गर्ने, अप्ठयारो हुन्छ ?'
इपिडिमियोलोजीले वर्षेनी ४० हजार भाइल प्रतिविष आपुर्ति शाखा संग मांग गर्ने गरेको छ । मुलुकमा प्रतिविष खरिद गर्न दुई वर्ष अघि टेन्डर गरे पनि आपुर्तिकर्ताहरु अगाडी नआउदा हालको असहज परिस्थिति निम्तिएको उल्लेख गर्दे स्वास्थ्य मन्त्रालय, आपुर्ति महाशाखाका निर्देशक डा.तारानाथ पोख्रेल भन्छन-'टेन्डर प्रकृया असफल भए पछि हामी कोटेसनमा गयौ एक कम्पनीले आवेदन गरे पनि प्रति विष आपुर्ति गर्ने नगर्ने वारे कुनै वाचा नगर्दा केहि हुन सकेन ।'
मन्त्रालयले छिटै प्रति विष ल्याउने प्रकृया शुरु गरि सकेको जनाउदै डा.पोख्रेलले भारतमा प्रति विष उत्पादन गर्ने दुइ वटा कम्पनीले त्यहाको स्थानीय मांगलाइ नै थेग्न सक्ने स्थिति नरहेको औल्याउछन । यस्तो स्थितिमा भारतीय सेनाको उपयोगको लागि समेत प्रतिविष पर्याप्त नहुने स्थिति रहेको समेत उनि जनाउछन ।
स्रोतका अनुसार स्वास्थ्य मन्त्रालयले प्रति विषको लागि दु्रत पहल गरे पनि प्रकृया आदि गर्दा गर्दे एक महिना लाग्ने छ । यसैले सरकारले तत्कालको लागि कुटनीतिक पहल गरेर भारत सरकार संग सहयोग मांगे तत्काल आपुर्ति हुन सक्ने स्थिति छ ।
मुलुकमा वर्षेनी सर्पदंशले पाच हजार सम्मले ज्यान गुमाउने गरेका छन । अझ तराइका जिल्लामा वर्षेनी प्रति लाख जनसख्यामा एक सय ६२ जना सम्मले ज्यान गुमाउने आकलन गरिन्छ ।
विपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानद्वारा विषालु सर्प वारे प्रकासित पुस्तकको तथ्याङ्क अनुसार तराइमा मुख्य रुपले गोमन र करेतको ले बढी टोक्ने गरेको छ । मुलुकमा गोमनका तिन वटा प्रजाती, करेतका ६ वटा प्रजाती, त्यस्तै मुगा सर्प, बाधे सर्प, हिमालयन पिट भाइपर सवै मिलाएर १८ प्रजातिका विषालु सर्प छन ।
करेतको डसाई सामान्य तया राती सुतेको वेला डसाइ थाहै नहुने गरी भए पनि गोमनले सामान्यतया दिउसो कामको समय वा साझ विहान डस्ने गरेको देखिन्छ । पुस्तक अनुसार धेरै जसो केशमा करेत ले टोक्दा एक घन्टा देखी ६ घन्टा भित्र विष लाग्न शुरु हुने गर्छ तर गोमनले टोकेको आधा घन्टा पछि नै विष लाग्न शुरु हुने देखिन्छ ।

प्रकाशित मिति: २०७० श्रावण ३२