» मुख्य समाचार » 'तोकिएकै मितिमा चुनाव गर्नोस्’ चुनाव र दिगो शान्तिका दिशामा काम गर्न के-कस्तो सहयोग आवश्यक पर्ने हो, त्यसबारे स्पष्ट रूपमा भन्न सिंहको आग्रह -

भिडियो हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस् >>http://www.youtube.com/watch?v=xmpNPgUvoxY

नयाँदिल्ली, श्रावण १२ - भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले नेपालमा तोकिएकै समयमा संविधानसभाको निर्वाचन गर्न र दिगो शान्ति स्थापनाका पक्षमा एकताबद्ध भएर लागिपर्न आग्रह गरेका छन् ।

'हामीसँग कुनै प्रेस्क्रिप्सन छैन, यो नेपाली जनताको चाहनाअनुसार नेताले गर्ने काम हो,' पूर्वप्रधानमन्त्री एवं एमाले वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालसँग शुक्रबार रेसकोर्स रोडस्थित निवासमा भएको भेटवार्तामा सिंहले भने, 'हामी शान्त, सम्पन्न र लोकतान्त्रिक नेपाल देख्न चाहन्छौं ।'

यस दिशामा काम गर्न के-कस्तो सहयोग आवश्यक पर्ने हो, त्यसबारे स्पष्ट रूपमा भन्नसमेत प्रधानमन्त्री सिंहले आग्रह गरे । नेपाली जनताले चाहेको र राजनीतिक दलले सहमतिमा गरेको सहयोगको आधार भारतका लागि 'मार्गनिर्देशक सिद्धान्त' रहेको सिंहले उल्लेख गरे । प्रधानमन्त्री सिंहको औपचारिक निम्तोमा पाँचदिने भ्रमणमा आएका नेता नेपालका साथमा एमाले महासचिव ईश्वर पोखरेल र विदेश विभाग सदस्य राजन भट्टराई छन्् । नेता नेपालले यसअघि प्रधानमन्त्री हुँदा सन् २००९ अगस्टमा नयाँदिल्ली भ्रमण गरेका थिए ।

उनीझैं यसअघि दिल्ली भ्रमणमा बोलाइएका पूर्वप्रधानमन्त्रीद्वय पुष्पकमल दाहाल र शेरबहादुर देउवासँग पनि भारतीय संस्थापन पक्षका नेताहरूले 'शान्त, सम्पन्न र लोकतान्त्रिक नेपाल' का पक्षमा सद्भावयुक्त धारणा राखेका थिए । 'नेपाल-भारतबीचको सम्बन्ध जति व्यापक र बहुआयामिक छ, यसलाई अझ अघि बढाउन उच्चस्तरको नियमित राजनीतिक संवाद जरुरी छ,' नेता नेपालले प्रधानमन्त्री सिंहलाई भने, 'उच्च र मध्यमस्तरीय नेताबीच जति संवाद गर्‍यौं, हाम्रो सम्बन्ध अझ सहज बनेर जाने निश्चित छ ।'

सिंहले विश्वमा प्रचलित भएझैं परेका बेला छिमेकी मुलुकलाई सहयोग गर्ने र सद्भाव राख्ने संस्कारबाट नेपाल-भारत सम्बन्ध अघि बढेको टिप्पणी गरेका थिए । 'युरोप, अपि|mका वा ल्याटिन अमेरिकी मुलुकहरूले पनि आफ्ना छिमेकीसँग यस्तै पारस्परिक सहयोगको दृष्टिकोण राखेका छन्,' सिंहले भने, 'हामी पनि यो सहजीकरण पद्धतिबाट भाग्न मिल्दैन ।'

नेता नेपालले दलहरूबीच सहमतिका आधारमा निर्धारित समयमै चुनाव हुनेमा सिंहलाई आश्वस्त तुल्याएका

थिए । 'केही दल चुनावको विपक्षमा खुलेर आए पनि सहमति र संवाद जारी छ,' नेपालले सिंहलाई भने, '४ मंसिरको चुनाव तिथि नसार्ने र वर्तमान सरकार विघटन नगर्ने सर्तमा हदैसम्म लचिलो बन्दै असन्तुष्ट दललाई पनि चुनावी प्रक्रियामा ल्याउन लागिपरेका छौं ।'

भेटमा कार्यवाहक नेपाली राजदूत खगनाथ अधिकारी र काठमाडौंबाट आएका भारतीय राजदूत जयन्त प्रसादको उपस्थिति थियो । यस्तै, सेवानिवृत्त हुन लागेका विदेश सचिव रञ्जन मथाई, उनको स्थानमा आउन लागेकी सचिव सुजाता सिंह, विदेश मन्त्रालयमा नेपाल-भुटान मामिला हेर्ने सहसचिव अखिलेश मिश्र तथा उनको स्थानमा आउन लागेका सहसचिव अभय ठाकुर उपस्थित थिए ।

भेटमा सहभागी एमाले विदेश विभाग सदस्य भट्टराईका अनुसार कुराकानीका क्रममा नेपालले मध्यपहाडी राजमार्गको द्रुततर निर्माण, मुजफ्फरपुर-ढल्केबर ट्रान्समिसन लाइन, महेन्द्रनगर-वनबासा मार्ग, पञ्चेश्वर परियोजनामा तदारुकता, लुम्बिनी क्षेत्रको विकासबारे प्रधानमन्त्री सिंहसँग थप सहयोगको अपेक्षा राखेका थिए । 'सरकारी तहमा नपर्ने' यस्ता भ्रमणमा पनि राष्ट्रिय महत्त्वका योजनाबारे चासो दिएर संवाद/परामर्श गर्न यसअघि भ्रमणमा आएका पूर्वप्रधानमन्त्री देउवाले सिकाएका हुन्् ।

नेपालले उनले गत महिना उत्तराखण्डको प्राकृतिक विपत्ति स्मरण गर्दै त्यहाँ पुगेका उद्धारकर्ताले नेपाली तीर्थालुलाई एकसाथ उद्धार गरेकामा भारत सरकारको सराहना गरेका थिए ।

शुक्रबार दिउँसो भारतीय विदेश मन्त्रीसँग 'लञ्च मिटिङ' गरेका नेपालले शुक्रबारै भारतीय जनता पार्टीका नेता लालकृष्ण आडवाणी, कम्युनिस्ट नेता प्रकाश करातलगायतसँग भेटवार्ता गरेका थिए । नेपाललाई भेट्न विदेश सचिव रञ्जन मथाई उनी बसेको होटल ओवरोई पुगेका थिए ।

"एक मधेस एक प्रदेश संघीयता होइन"

नेपालले 'एक मधेस एक प्रदेशलाई कुनै पहिचानको आधार मान्न नमिल्ने' भन्दै यो संघीयताको आकारमा आउन नसक्ने विषय भनी टिप्पणी गरेका छन् । भारतीय विश्व सम्बन्ध परिषद्को 'नेपालको पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रम र आगामी संविधानसभा चुनाव' विषयक प्रवचनमा उनले संघीयताको खाकालाई बहसको विषय भन्दै टिप्पणी गरे, 'एक मधेस एक प्रदेश भनेको संघीयता होइन, यो केन्द्रीयता हो । यस तथ्यलाई बुझ्नु जरुरी छ ।'

अबको चुनावमा एमालेले बहुमत ल्याउने दाबी गर्दै उनले लोकतान्त्रिक पद्धति अँगाल्ने जोकोहीसँग आफ्नो पार्टीको चुनावी कार्यगत एकता हुने बताए । अबको संविधानसभाबाट एक वर्षमा संविधान नआए नमिलेका मुद्दाहरू लिएर जनमत संग्रहमा जानुपर्ने आफ्नो धारणा रहेको बताउँदै संघीय स्वरूपमा ७ प्रदेशमा मात्रै सीमित रहन एमालेले सुझाव दिइसकेको जानकारी दिए । उनले शासन सञ्चालन पद्धति र संघीयताको स्वरूपमा मात्रै सहमति जुट्न नसकेको बताए ।

'नेपाल-भारत-चीन साझेदारी' को आधार तीनै देश सहमत भएपछि र हरेक देशका निम्ति फाइदाजनक रहने अवस्थामा मात्रै सम्भव हुने नेपालले बताए । 'भुटान, भारत-चीन बीचमा माध्यम बन्न सक्छ भने नेपालले नसक्ने भन्ने कुरा होइन,' उनले भने ।

नेपालका लागि भारतीय पूर्वराजदूत देव मुखर्जीले नेपाललाई 'नेपाली राजनीतिको विशाल नायक' भनेर सम्बोधन गरेका थिए ।

अब पालो कोइरालाको

यसअघि दिल्ली भ्रमणमा आएका पूर्वप्रधानमन्त्री देउवाको भ्रमणलाई भारतीय विदेश मन्त्रालयले आफ््नो वेबसाइटमा समेत राखेको थियो । उक्त भ्रमणबारे विदेश प्रवक्ताले 'नेपाली नेताहरूसँग सक्दो संवाद र परामर्श जारी राख्ने नीतिअनुरूप भ्रमण कार्यक्रम तय गरिएको' जानकारी दिएका थिए । तर, पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालको भ्रमणबारे वेबसाइटमा उल्लेख छैन ।

यसअघि निम्तो पाएका बेला दिल्ली भ्रमण गर्न अनिच्छा देखाएका कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला अबको भ्रमण सूचीमा रहेको विदेश मन्त्रालय स्रोतले जनायो । कांग्रेसको ०६७ भदौमा भएको तेह्रौं महाधिवेशनबाट सभापति निर्वाचितपछि कोइरालाले भारतको निमन्त्रणामा नयाँदिल्लीको औपचारिक भ्रमण गर्न लागेका हुन् । यसअघि ०६८ असारमा अमेरिकामा उपचार गराएर र्फकने क्रममा कोइरालाले नयाँदिल्लीमा भारतीय नेताहरूसँग अनौपचारिक भेटघाट मात्र गरेका थिए ।

'कोइरालालाई पनि निम्ता आएको छ, उहाँ साउन तेस्रो साता नयाँदिल्ली जानुहुनेछ,' कोइरालाका सहयोगी लक्ष्मण ढकालले काठमाडौंमा कान्तिपुरसित भने ।

राजदूत जयन्त प्रसादले गतसाता कोइरालालाई भेटेर निम्तो दिएका हुन् । २० साउनबाट हुन सक्ने भनिएको भ्रमण तालिका तथा सम्पूर्ण कार्यक्रम तय भइनसकेको विदेश मन्त्रालयमा नेपाल मामिला हेर्ने एक अधिकारीले बताए । स्रोतका अनुसार पार्टी सभापतिका हैसियतमा कोइराला भ्रमणमा आएपछि भारतीय संस्थापन पक्षसँग रुष्ट भनिएका एमाले अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल पनि नयाँदिल्ली आउने सूचीमा परेका छन् । मधेसी दलहरूबाट उपेन्द्र यादव, महन्थ ठाकुर र विजय गच्छदारलाई भ्रमणको निम्तो जाने निश्चित भएको स्रोतले बतायो । 'यसरी संवाद र अन्तक्रिर्या हुनु एकदमै राम्रो कुरा हो,' नेपालका लागि भारतीय पूर्वराजदूत देव मुखर्जीले कान्तिपुरसँग भने, 'तर, कसरी, कुन तह अथवा वरीयताका आधारमा बोलाइने गरेको हो, मेरो जानकारीमा छैन ।'

"झलनाथजी पनि दिल्ली आउनुहुन्छ" नेपालले एमाले अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालले पनि नयाँदिल्ली भ्रमण गर्ने बताएका छन् ।

कान्तिपुरको जिज्ञासामा उनले भने, 'झलनाथजीको पनि दिल्ली भ्रमण नहोला भन्न सकिन्न, हुन सक्छ । यो क्रम चलिरहनेछ ।' आफूलाई बोलाइएको बिषयलाई गहिरिएर नबुझेको र सामान्य रूपमा लिएको उनले बताए । भारतीय राजनीतिक दलका नेता, संस्थापन पक्ष सबैसँग आफ्नो राम्रो सम्बन्ध भएकाले बिचार परामर्शमा आफूलाई बोलाइएको हुनसक्ने नेपालले बताए ।

किन दिल्ली गइरहन्छन् नेता ?

प्रकाशित मिति: २०७० श्रावण १२

- See more at: https://www.facebook.com/nepalinewss