काठमाडौ, श्रावण २ - वाणिज्य बैंकमा जम्मा निक्षेप १० खर्ब नाघेको छ । सञ्चालनमा रहेका ३१ वाणिज्य बैंकमा असार २९ सम्ममा १० खर्ब २ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । वाणिज्य बैंकमा एक वर्षमा करिब १ खर्ब ४० अर्ब रुपैयाँ निक्षेप थपिएको छ । यही अवधिमा १ खर्ब २६ अर्ब रुपैयाँले कर्जा बढेको छ । वृद्धिपछि कर्जा ७ खर्ब ४४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ ।
आर्थिक वर्षको अन्तिम महिना एक साताको समयमै वाणिज्य बैंकमा १८ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप बढेको छ । सरकारले आर्थिक वर्षको अन्त्यमा बढाएको खर्चका कारण निक्षेपमा ठूलो वृद्धि आएको हो । यससँगै डलर बढेका कारण पनि रेमिट्यान्स आउने क्रममा सुधार आएको अनुमान बैंकरको छ । अन्तिम सातामा कजर्ा भने २ अर्ब रुपैयाँले बढेको छ । आर्थिक वर्षको अन्तिम त्रैमासिकमा वाणिज्य बैंक धेरै नयाँ कर्जा प्रवाह गर्दैनन् । यो समय ऋण उठाउनमा ध्यान केन्दि्रत हुन्छ ।
पछिल्लो केही समयदेखि वाणिज्य बैंकमा निक्षेप बढ्ने क्रम जारी रहे पनि कर्जा बढाउन भने विभिन्न सूचकले दबाब दिइरहेका छन् । बढ्दै गएको कर्जा निक्षेप अनुपात र पुँजी पर्याप्तता अनुपातका कारण लगानी बढाउन असहज अवस्था आएको छ । राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको वैशाख महिनाको तथ्यांकअनुसार वाणिज्य बैंकको कर्जा निक्षेप अनुपात ७८ दशमलव ४ प्रतिशत छ । पुँजी पर्याप्तता अनुपात ११ दशमलव ३ प्रतिशत छ ।
यी दुवै सूचकका कारण वाणिज्य बैंकलाई लगानी बढाउन असहज भएको छ । 'पुँजी पर्याप्तता र कर्जा निक्षेप अनुपातका कारण बैंकलाई लगानी बढाउन असहज हुँदै गएको छ,' एक वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले भने, 'त्यसैले ऋणपत्र निकालेर पुँजी बढाउने काम भइरहेको हो ।'
निक्षेप थपिँदै गएपछि बैंकले दिने ब्याजदर कम हुँदै आउँछ । तर निक्षेप थपिए पनि कर्जा लगानी बढ्न नसके ब्याज घट्न सक्दैन । नयाँ कर्जा प्रवाह नहुँदा पुरानाको पनि ब्याज घट्दैन । गत वैशाखमा वाणिज्य बैंकले निक्षेपमा औसत ५ दशमलव ३६ प्रतिशत ब्याज दिएका थिए । उक्त अवधिमा सबैभन्दा बढी ब्याज मुद्दती निक्षेपमा औसत ७ दशमलव ९३ प्रतिशतसम्म पुगेको थियो । यस्तो खातामा वाणिज्य बैंकको कुलको ३३ दशमलव ३ प्रतिशत निक्षेप थियो । थोरै ब्याज आउने बचत खातामा सबैभन्दा धेरै ३७ दशमलव ५ प्रतिशत निक्षेप थियो । वैशाखमै कर्जाको औसत ब्याजदर भने १२ दशमलव ५१ पुगेको थियो । कर्जा र निक्षेपमा रहेको ब्याज बीचको अन्तरलाई कम गर्न आवश्यक भएको प्रतिक्रिया राष्ट्र बैंकले दिँदै आएको छ ।
पुँजीका कारण व्यवसायमा असर पर्नुका साथै दीर्घकालीन असर हेरेर राष्ट्र बैंकले मौदि्रक नीतिमार्फत केही परिवर्तन गर्ने तयारी गरेको छ । सबै वर्गका संस्थाको रकम बढाउन लगाउने तयारी राष्ट्र बैंकको हो । मौदि्रक नीतिमार्फत थपिने रकम नतोकी छलफल गरेर निर्देशन ल्याउने तयारी केन्द्रीय बैंकको छ । पुँजी वृद्धि गर्न अधिकांश सञ्चालकले रकम थप्ने सम्भावना न्यून रहेकाले मर्जरमा जानेको संख्या बढी हुने एक बैंकर बताउँछन् । 'बजारमा चलेको हल्लाअनुसार ५ अर्ब वा त्योभन्दा बढी पुँजी पुर्याउनुपर्ने चर्चा छ,' एक बैंकरले भने, 'त्यस्तो भए अधिकांश बैंक मर्जरमा जाने सम्भावना छ ।' हाल वाणिज्य बैंकको चुक्ता पुँजी २ अर्ब रुपैयाँ हुनुपर्ने प्रावधान छ । विभिन्न समयमा खुलेका बैंकलाई गत असारसम्ममा २ अर्ब पुँजी पुर्याउन समय दिइएको थियो ।
सरकारले पनि बजेटमार्फत बैंक वित्तीय संस्थाको मर्जरलाई प्रोत्साहन दिने कुरालाई निरन्तरता दिएको छ । यसलाई सार्वजनिक हुन लागेको मौदि्रक नीतिमार्फत सम्बोधन गर्ने तयारी छ । चालू आर्थिक वर्षमा दुई वाणिज्य बैंक एक आपसमा गाभिएका छन् । योसँगै दर्जनौं ख र ग वर्गका संस्था पनि एक आपसमा गाभिए । जसलाई अझ बढाएर बैंक वित्तीय संस्थाको संख्या १ सयको हाराहारीमा झार्ने तयारी केन्द्रीय बैंकको छ ।
प्रकाशित मिति: २०७० श्रावण २
-popular VIDEO: http://www.youtube.com/watch?v=xmpNPgUvoxY
No comments:
Post a Comment